Consumenten

Antibiotica en resistentie

Wat zijn antibiotica?

Antibiotica zijn medicijnen die bacteriën doden of remmen in hun groei. Hierdoor krijgt het  eigen afweersysteem de tijd om een infectie op te ruimen. Sinds de ontdekking door Alexander Fleming in 1928 hebben antibiotica wereldwijd een belangrijke bijdrage geleverd aan het bestrijden van infecties bij mens en dier.

Wat is antibioticaresistentie?

 ‘Antibioticaresistent’ betekent dat een bacterie voor meerdere antibiotica ongevoelig is. Hierdoor zijn infecties met deze bacteriën bij mensen of dieren moeilijker te behandelen. De ontwikkeling van antibioticaresistentie door bacteriën is een natuurlijk selectieproces.  Als bacteriën in aanraking komen met een antibioticum overleven bacteriën die ongevoelig zijn voor het antibioticum. Deze resistente bacteriën vermeerderen zich en kunnen zich verspreiden naar andere mensen of dieren. Resistente bacteriën veroorzaken niet sneller een ziekte dan niet-resistente bacteriën, maar zijn moeilijker met antibiotica te bestrijden als ze een infectie veroorzaken.

Wat zijn de oorzaken van antibioticaresistentie?

De toenemende antibioticaresistentie wordt veroorzaakt door verschillende factoren. Hoe vaker bacteriën in contact komen met antibiotica, hoe sneller ze zich aanpassen en ongevoelig worden voor antibiotica. De wereldwijde toepassing van grote hoeveelheden antibiotica in de dierhouderij en de humane geneeskunde speelt hierin een belangrijke rol. Ook een onzorgvuldige toepassing versnelt het proces van resistentieontwikkeling. Denk hierbij aan het niet afmaken van antibioticakuren of het toepassen van een onjuiste dosis. Door het toenemende reisgedrag van mensen kunnen resistente bacteriën zich snel over grote afstand verspreiden.

Wat is de houding van de Nederlandse dierhouderij?

De Nederlandse dierhouderij erkent het belang van het behoud van antibiotica voor humane en veterinaire gezondheidszorg. De vier grootste Nederlandse diersectoren (pluimveehouderij, varkenshouderij, rundveehouderij, kalverhouderij) vormen samen met hun ketenpartners de Stuurgroep Antibioticaresistentie Dierhouderij, die in november 2010 een nota heeft gepresenteerd. Hierin is een reductiedoelstelling geformuleerd voor antibioticumgebruik in de dierhouderij: in 2011 een reductie van 20% en in 2013 een reductie van 50% ten opzichte van 2009. 

Wat is de rol van de SDa?

De oprichting van een onafhankelijke SDa, Autoriteit Diergeneesmiddelen, is onderdeel van de plannen die beschreven staan in de nota van de Stuurgroep Antibioticaresistentie Dierhouderij. Het SDa-expertpanel ondersteunt de diersectoren in hun streven naar reductie van het antibioticumgebruik. Hiertoe formuleert ze onder andere streefwaardes voor antibioticumgebruik en stelt ze begeleidingstrajecten in voor dierhouders en dierenartsen die bovenmatig veel antibiotica toepassen. 

Meer informatie

Op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vindt u informatie over antibioticaresistentie en het voorkomen van infecties via voedsel.

 

Wilt u op de hoogte blijven van de werkzaamheden van de SDa? Meldt u hier aan voor onze nieuwsbrief van de SDa.